Onderzoek

Graag willen we een goed meerjarig aanbod voor nieuwkomers in onze regio neerzetten. De ITK is samen met het SWV-PO-ZK een onderzoek gestart om de knelpunten en oplossingen te inventariseren. Hieronder kun je meelezen met onze observaties en tussentijdse conclusies:

Tijdens dit onderzoek hebben we een aantal peilers:

  1. Aanbod eerste jaar blijft goed, 6-13 jarige nieuwkomers (= in de ITK)
  2. Aanbod 4-6 jarigen. Hoe kunnen we dit versterken?
  3. Goede nazorg als leerlingen uitgestroomd zijn uit de ITK
  4. Begeleiding voor leerkrachten om de leerling meerjarig te ondersteunen
  5. Versterken kennis in de regio
  6. Meerjarige centrale sturing op dit onderwerp
In de periode januari - dec 2019 gaat het onderzoek zich, naast de bovenstaande peilers, focussen op:

Zorgen dat de kennis, die nodig is voor het begeleiden van deze voormalige nieuwkomers, aanwezig is op basisscholen (peiler 4+5). In het afgelopen jaar heeft het adviesteam van de ITK de voormalige nieuwkomers en hun nieuwe leerkracht begeleid. Nu willen we graag ervoor zorgen dat de kennis echt in de school komt en blijft, zodat scholen niet meer afhankelijk zijn van de AB-er van de ITK. We hebben van mei-december 2018 de expertise opgedaan dat we weten welke begeleiding leerlingen en leerkrachten nodig hebben. Dit zetten we nu in bij de de uitstroom van nieuwe leerlingen. We zullen scholen bij de overdracht al duidelijk aangeven wat er nodig is.

Evaluatie december 2018:

Scholen waarderen de ondersteuning en nazorg vanuit de ITK. Als belangrijkste factoren worden daarbij genoemd: 

  1. De snelheid waarmee afspraken en plannen worden gemaakt
  2. De praktische hulp aan leerkrachten
  3. Diverse workshops gegeven zowel op lokatie als in de ITK.
  4. De tips en adviezen, mooi samengevat in een boekje
  5. Goede starterskit voor 4-6 jarige nieuwkomers
  6. Op de nazorg mails komt steeds meer reactie en wordt goed ingevuld
  7. De website van het adviescentrum bevat veel informatie
  8. Een samenwerking aangegaan met het Kohnstamminstituut voor het volgen van leerlingen over meerdere jaren
  9. De 6-wekenarrangementen waarbij er de eerste 3 weken door de AB-er van de ITK met de net uitgestroomde leerlingen buiten de klas gewerkt wordt. Gedurende de volgende 3 weken wordt de hulp aan de leerlingen buiten de klas afgebouwd. Tegelijkertijd denkt de AB-er met de leerkracht mee hoe deze leerlingen in de klas zelf het beste ondersteund kunnen worden. Gezamenlijk wordt een plan bedacht en bekeken hoe dat binnen het klassenmanagement past.

Dit 6 wekenarrangement wordt zeer op prijs gesteld door leerkrachten en IB-ers. Na verloop van tijd wordt met de scholen geëvalueerd hoe het leerproces van de betreffende leerlingen binnen de groep verloopt.

Wat valt bij die evaluatie op:

  1. De leerlingen die een eigen programma voor één of meerdere vakken hebben gekregen, doen (weer) mee met het klassikale programma.
  2. Gemaakte afspraken op didactisch gebied worden als lastig ervaren en in veel gevallen niet nagekomen.
  3. De IB-er is niet op de hoogte van de ontwikkeling van de betreffende leerlingen.
  4. Er is niet getoetst of de gestelde doelen zijn niet behaald. In sommige gevallen is er zelfs achteruitgang.
  5. Adviezen zijn weer weggezakt.
  6. Leerkrachten willen wel, daar ligt het zeker niet aan, maar ze missen ondersteuning en begeleiding bij een volgende stap die de leerling nodig heeft.
  7. Voor een volgende stap is specifieke kennis nodig, die is vaak niet aanwezig
  8. Er mist iemand in de school die deze leerlingen monitort en de leerkracht kan begeleiden en ondersteunen. 
  9. Leerlingen groeien daarom niet door, maar staan stil.

Evaluatie kleuterpilots

Er komen veel vragen binnen over woordenschatonderwijs aan kleuters. Soms betreft het echte nieuwkomers (kinderen die nog géén Nederlands spreken en net uit het buitenland komen), maar vaak zijn het leerlingen die in Nederland geboren zijn maar die de taal onvoldoende machtig zijn. We hebben een aantal pilots gedraaid op diverse basisscholen in groepen 1/2.

Wat valt op:

  • Niet iedereen verstaat hetzelfde onder het begrip nieuwkomers, zie boven.
  • Leerkrachten hopen dat de ITK komt met een kant en klare methode of een programma waar de kinderen de taal snel mee kunnen leren. Zo werkt het echter niet. Het is een manier van omgaan met een kind en een stuk inzicht van hoe het proces van de taalverwerving verloopt. Dit is dus een langer proces en leerkrachten zien daar vaak erg tegenop en zijn vaak onzeker of dit allemaal wel op tijd goed gaat komen.
  • Er wordt veel gewerkt met thema's, maar niet iedereen gebruikt een methode daarvoor. Niet altijd is duidelijk welke woorden er worden aangeboden aan de hele groep en aan de nieuwkomer in het bijzonder.
  • Binnen het aanbod van de thema's wordt soms gedifferentieerd op leeftijd, maar niet op het gebied van het stadium van de taal waarin de leerlingen zich bevinden.
  • Leerkrachten hebben veel steun ervaren aan het indelen van hun leerlingen in één van de vier taalstadia. Leerkrachten waren vaak verbaasd over het feit dat hun leerlingen meer konden dan ze aanvankelijk dachten, doordat ze heel bewust gingen kijken en luisteren.
  • Met taalzwakke kinderen wordt bijna niet planmatig gewerkt. Er zijn geen doelen gesteld en de kinderen worden niet expliciet gevolgd.
  • Leerkrachten zijn zich er vaak niet van bewust dat ze over de hoofden van kinderen heen praten. 
  • De communicatie met ouders wordt als moeilijk ervaren. Al snel ontstaat de indruk dat ouders niet betrokken en/of geïnteresseerd zijn. Het werkt verhelderend als leerkrachten inzien dat het geen onwil is, maar dat het vaak aan de taal ligt. 
  • Leerkrachten stellen hoge eisen aan zichzelf en zijn blij als ze horen dat je met heel simpele maar planmatige acties, veel kunt bereiken.
  • Leerkrachten vinden het moeilijk om los te laten dat niet alles geadministreerd hoeft te worden. Als je drie woorden per dag aan een een bepaald kind aan wilt leren, dan hoeft daar niet een gigantisch handelingsplan aan te hangen. Als je je maar bewust bent van waar je mee bezig bent en waar je naar toe wilt werken.
  • Tips en adviezen worden als prettig ervaren.
  • Er was veel vraag naar de starterskit die nu op de website staat, maar toch zien we dat leerkrachten dit lastig vinden om in te zetten. Het helpt hen als de AB-er van de ITK meedenkt op welke momenten je met die starterskit aan de gang kan gaan en hoe je die woorden aanbiedt. Ook een stukje klassenmanagement dus.
  • Nieuwkomers durven vaak een lange periode niet te praten. Passief blijken ze al heel veel te kunnen, maar actief laten ze nog weinig van zich horen. Dit komt vooral voor in groepen waar geen andere nieuwkomers zijn. 

 

 Doel per peiler mei - december 2018:

  • Peiler 1: Inwerken adjunct en nieuwe ib’er. Versterken en borgen visie.
  • Peiler 2: Pilots op twee scholen met betrekking tot het aanbod 4-6 jarigen, wat is er nodig?
  • Peiler 3: Nazorg continueren en eind september weer goed doorvragen
  • Peiler 4: Pilots starten op twee scholen waar oud-leerlingen met een grote achterstand naar zijn uitgestroomd.
  • Peiler 5: Workshops geven en een boekje ontwikkelen waarin de tips zijn samengevat.
  • Peiler 6: Plan van aanpak met betrekking tot hoe we deze leerlingen gaan volgen

Doel en samenvatting per peiler: Periode mei - juli 2018:

  • Peiler 1: Inwerken adjunct en nieuwe ib’er. Versterken en borgen visie
    In de periode mei-juli was er een grote instroom van leerlingen. De nieuwe adjunct en ib’er stonden hierdoor fulltime voor de klas. Ze zijn nu goed op de hoogte van de inhoud van het programma.
  • Peiler 2: Intensieve samenwerking met een basisschool met betrekking tot aanbod 4-6 jarigen
    We zijn gestart met een brainstormsessie met diverse leerkrachten, ib’ers en directieleden van 14 verschillende scholen. Hier kwam uit dat men vooral graag handen in de klas wil en materialen voor de ‘echte nieuwkomers’. Tevens kwam naar boven dat de leerkracht het lastig vindt als leerlingen nog niet goed Nederlands spreken. Na een bezoek aan diverse scholen kwamen we erachter dat het meestal niet om 'echte nieuwkomers' gaat. Meestal zijn het anderstaligen die (niet) naar een peuterschool en/of VVE zijn geweest. Veel van deze kinderen zijn in Nederland geboren. Scholen gaven aan dat ze graag een intensieve samenwerking wilden na de zomervakantie (in plaats van voor de zomer).
  • Peiler 3: Doorgaan met nazorg en regelmatig evalueren
    Nazorg en evaluaties zijn doorgegaan en met name uitgevoerd door Edith. Hier blijkt dat er veel verschil zit in de leerkrachtvaardigheden. Er zijn leerkrachten die na een goede warme overdracht en een bezoek van Edith een programma op maat kunnen draaien met een leerling. Er zijn ook leerkrachten en groepen die veel meer begeleiding nodig hebben.
  • Peiler 4: Intensieve samenwerking met een basisschool met betrekking tot wat werkt in het kader van ondersteuning
    We hebben in deze periode intensief samengewerkt met een aantal basisscholen. Tijdens de ondersteuning voor leerlingen in midden- en bovenbouw hebben we kritisch gekeken naar wat wel/niet werkt. We hebben ervaren dat niet alleen gezamenlijke doelen belangrijk zijn, maar ook dat de randvoorwaarden (overlegtijd, ruimte) belangrijk zijn. Link: PDF anonieme pilot
  • Peiler 5: Scholingsaanbod neerzetten en doorontwikkelen
    We hebben een aanbod ontwikkeld en data gepland voor het komend schooljaar. Zie ons scholingsaanbod onder het kopje 'Workshops'.
  • Peiler 6: Samen met gemeenten en besturen een plan maken
    Er is draagvlak bij de gemeenten en besturen. We willen gezamenlijk dat er voor iedere leerling passend onderwijs met een passend perspectief is. We hebben de ambitie uitgesproken dat we deze leerlingen graag 5 jaar lang willen volgen en scholen goed willen ondersteunen. De gemeente Velsen wil hier ook graag in meedenken